Cứ đến tháng Tư, chúng tôi lại nhận được rất nhiều câu hỏi quen thuộc: làm bao nhiêu đề thi thử là đủ trước khi thi? Có bạn đã hoàn thành cả chục đề mà vẫn thấy bất an, không biết mình đã chuẩn bị đủ hay vẫn còn thiếu. Thật lòng mà nói, con số chính xác không nằm sẵn ở đâu đó. Nó nằm trong cách bạn làm từng đề và cách bạn học lại từ chính những đề ấy. Bài viết này sẽ cùng bạn đi qua từng khía cạnh để tự ước lượng phần chuẩn bị của mình.
Làm bao nhiêu đề thi thử là đủ? Trả lời nhanh trước khi đi sâu
Với kỳ thi tốt nghiệp THPT, phần lớn giáo viên luyện thi thường gợi ý khoảng 15 đến 25 đề tổng hợp. Con số này chỉ mang tính tham khảo. Nó phụ thuộc vào nền tảng của bạn và quỹ thời gian còn lại trước kỳ thi. Một bạn đã vững kiến thức lớp 12 sẽ cần ít đề hơn hẳn một bạn phải học lại gần như từ đầu.
Quan trọng hơn cả con số là việc bạn có thật sự rút kinh nghiệm sau mỗi đề hay không. Chúng tôi từng gặp một học sinh chỉ làm 8 đề nhưng chấm rất kỹ, ghi chú đầy đủ từng lỗi sai. Sau một thời gian, điểm của em tăng rõ rệt. Ngược lại, có bạn làm hơn 20 đề nhưng chỉ nhìn tổng điểm rồi chuyển ngay sang đề mới. Giá trị nằm ở phần phân tích, chứ không nằm ở số tờ giấy đã làm.
Đừng đem số đề của mình ra so với bạn bè. Hãy đo bằng điểm số của chính bạn, và nhất là độ ổn định của điểm số đó qua nhiều lần làm bài liên tiếp. Một điểm cao lần đầu có thể chỉ là may mắn. Điểm cao đều qua năm sáu lần mới cho thấy bạn đã thật sự nắm bài.
Vì sao làm nhiều đề mà điểm vẫn không nhúc nhích?
Đây là tình huống chúng tôi gặp nhiều nhất khi hỗ trợ học sinh. Có một em từng làm gần 30 đề trong vài tháng mà điểm gần như đứng yên. Khi trò chuyện kỹ hơn, em kể rằng mỗi lần chấm xong là gấp đề lại, không quay lại xem mình sai ở đâu. Đề thì làm rất nhiều, nhưng bài học thì không được ghi nhận gì.
Có một kiểu khác cũng khá phổ biến: làm đề như đang chạy đua với đồng hồ. Mục tiêu duy nhất là hoàn thành đúng giờ, còn việc tìm hiểu vì sao một câu sai thì bị bỏ qua. Hệ quả là cùng một kiểu lỗi lặp đi lặp lại qua nhiều đề mà chính người làm cũng không nhận ra. Bạn thử mở bảng ghi lỗi của mình ra xem. Nếu cùng một chuyên đề xuất hiện ba bốn lần, đó chính là chỗ bạn cần dừng lại và học cho kỹ.
Số đề nên làm theo từng giai đoạn ôn thi
Thời gian ôn thi thường chia được thành ba chặng. Mỗi chặng có nhịp làm đề riêng, và bạn không nên duy trì cùng một cường độ suốt cả quãng đường.
Giai đoạn nền tảng kéo dài khoảng ba đến bốn tháng trước kỳ thi. Lúc này, nên làm khoảng một đến hai đề mỗi tuần và dành phần lớn thời gian để củng cố kiến thức cốt lõi. Đề ở giai đoạn này chủ yếu có tác dụng chẩn đoán, giúp bạn biết mình đang yếu ở đâu.
Giai đoạn luyện tập thường rơi vào một đến hai tháng trước kỳ thi. Bạn có thể tăng lên khoảng hai đến ba đề mỗi tuần, bám sát cấu trúc đề thật để quen dạng câu hỏi và cách ra đề.
Hai đến bốn tuần cuối là giai đoạn nước rút. Chúng tôi khuyên làm hai đến ba đề mỗi tuần, và nên làm đúng thời gian thi để quen nhịp phòng thi, kể cả việc phân bổ thời gian giữa các phần sao cho không bị dồn ép về cuối.
Đây chỉ là gợi ý tổng quát, không phải công thức bắt buộc. Nếu bạn đang yếu hẳn một chuyên đề nào đó, chẳng hạn hàm số hay xác suất, hãy dành thêm thời gian cho nó trước khi thêm đề mới. Làm thêm đề trong khi lỗ hổng kiến thức vẫn còn chỉ khiến bạn lặp lại sai lầm cũ với tốc độ nhanh hơn mà thôi.
Ước lượng số đề theo mức điểm nền
Điểm nền là điểm trung bình của các đề bạn làm ở thời điểm hiện tại, trước khi ôn thêm. Dựa trên mức điểm này, chúng tôi thường ước lượng số đề cần chuẩn bị như sau.
Nếu điểm nền dưới 5, bạn nên chuẩn bị khoảng 25 đến 30 đề. Ở mức này, phần lớn lỗi nằm ở nền tảng, nên củng cố kiến thức quan trọng hơn việc làm cho nhanh. Đừng ngại làm lại những đề đã làm từ đầu tháng.
Khi điểm nền nằm trong khoảng từ 5 đến 7, khoảng 15 đến 20 đề là đủ. Tuy vậy, bạn nên ưu tiên các chuyên đề còn yếu hơn là cố làm cho đủ số lượng.
Còn nếu điểm nền trên 7, khoảng 10 đến 15 đề tập trung vào đề sát thực tế và các câu vận dụng khó là hợp lý hơn. Ở mức này, điều bạn cần là rèn sự chắc tay và tốc độ, không phải học lại từ đầu.
Quy trình sau mỗi đề để không lãng phí công sức
Làm xong đề mới chỉ là bước đầu tiên. Việc học thật sự bắt đầu sau khi chấm. Trước hết, hãy chấm lại từng câu và ghi các câu sai vào một cuốn sổ riêng, nhóm theo chuyên đề để dễ theo dõi về sau.
Tiếp theo là phân loại lỗi. Nếu sai do thiếu kiến thức, bạn cần quay lại lý thuyết và làm thêm vài bài cùng dạng. Nếu sai do đọc lướt đề, hãy chậm lại ở bước gạch chân dữ kiện. Nếu sai ở khâu tính toán, nên luyện thêm thao tác và đặt thói quen kiểm tra lại kết quả trước khi tô đáp án. Mỗi loại lỗi đòi hỏi một cách sửa khác nhau, không thể gộp chung một phương pháp.
Sau khoảng hai đến ba ngày, hãy thử làm lại đúng những câu đã sai mà không xem lời giải. Nếu vẫn sai, nghĩa là lỗi đó chưa thật sự được ghi nhớ và bạn cần quay về phần lý thuyết liên quan. Đây là cách đơn giản nhất để kiểm tra xem việc học đã phát huy tác dụng hay chưa.
Chọn đề thi thử chất lượng để tiết kiệm thời gian
Không phải đề nào trên mạng cũng đáng để bạn bỏ thời gian ra làm. Một bộ đề tốt thường đi kèm đáp án và lời giải chi tiết, giải thích được vì sao đáp án là như vậy, chứ không chỉ ghi kết quả cuối cùng. Nếu không hiểu cách đi đến đáp án, việc đối chiếu gần như vô nghĩa.
Đề cũng cần bám sát cấu trúc và mức độ của kỳ thi năm đó. Bạn có thể đọc thêm về cách luyện đề theo đúng cấu trúc thi thật để biết cách phân bổ câu hỏi và chọn nguồn đề sát với đề chính thức. Khi đã tìm được nguồn phù hợp, hãy gắn bó với nó thay vì nhảy qua quá nhiều nơi khác nhau, vì mỗi nơi ra đề một kiểu và bạn sẽ mất thời gian làm quen lại từ đầu.
Nếu cần đối chiếu cấu trúc đề chính thức, bạn có thể tham khảo thông tin tại Bộ Giáo dục và Đào tạo để chắc chắn đề mình luyện không lệch khỏi khung chương trình.
Dấu hiệu cho thấy bạn đã đủ đề và nên dừng lại
Bạn không cần phải làm hết mọi đề có trên mạng. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, có ba dấu hiệu khá rõ cho thấy bạn đã đủ. Dấu hiệu đầu tiên là điểm các đề gần đây đã ổn định ở mức mong muốn, và điều đó lặp lại qua nhiều lần liên tiếp, không chỉ một lần may mắn.
Dấu hiệu thứ hai là những lỗi lặp lại đã giảm rõ rệt. Bạn không còn mắc đi mắc lại một kiểu sai ở mỗi đề nữa, và khi gặp lại dạng câu cũ thì đã xử lý nhanh hơn trước rất nhiều.
Dấu hiệu thứ ba là bạn làm đề đúng thời gian thi thật mà vẫn kịp hoàn thành đủ câu, không phải bỏ dở phần cuối. Khi đạt được cả ba điều này, việc làm thêm đề nhiều khi chỉ còn là tâm lý. Lúc đó, bạn nên chuyển thời gian sang ôn lại những phần đã học.
Những lỗi thường gặp khi ôn bằng đề thi thử
Lỗi đầu tiên là làm đề quá sớm, khi kiến thức nền còn chưa vững. Điểm thấp ban đầu rất dễ khiến học sinh nản lòng rồi bỏ dở cả quá trình. Ở giai đoạn này, đề thi thử nên dùng để chẩn đoán, không nên dùng để đánh giá năng lực của bản thân.
Lỗi thứ hai là làm xong nhưng không đối chiếu đáp án kỹ lưỡng. Nhiều bạn chỉ nhìn tổng điểm rồi sang đề tiếp theo, vô tình bỏ qua phần học giá trị nhất. Thời gian dành cho việc chấm và phân tích thường quan trọng hơn thời gian làm bài.
Lỗi thứ ba là bỏ qua việc rèn quản lý thời gian. Có những bạn kiến thức đủ nhưng vẫn mất điểm vì hết giờ, thường do dành quá nhiều thời gian cho vài câu khó ở đầu đề. Kỹ năng này chỉ luyện được khi làm đề trong điều kiện gần giống thật, không thể học qua lý thuyết suông.
Lịch ôn mẫu cho học sinh tự học ở nhà
Nếu bạn tự học tại nhà, một lịch đơn giản có thể trông như sau. Tuần một đến tuần hai tập trung học lý thuyết, kết hợp bài tập theo từng chuyên đề. Từ tuần ba đến tuần bốn, mỗi tuần làm một đề tổng hợp và dành ít nhất nửa buổi để phân tích lỗi sai. Các tuần sau tăng dần số đề, xen kẽ với những đề mô phỏng đúng thời lượng thi.
Lịch này không cứng nhắc. Nếu tuần nào bạn thấy quá tải, hãy giảm bớt số đề nhưng giữ nguyên chất lượng phân tích. Làm ít mà hiểu sâu vẫn tốt hơn làm nhiều mà học qua loa, và đó là điều chúng tôi luôn nhắc học sinh ghi nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Làm ít đề hơn có đủ để đạt điểm cao không?
Hoàn toàn có thể. Nếu bạn làm ít đề nhưng phân tích kỹ từng lỗi sai, điểm số vẫn sẽ tăng. Số lượng chỉ là phương tiện, còn chất lượng rút kinh nghiệm mới là mục tiêu thật sự.
Nên làm đề theo chuyên đề hay đề tổng hợp?
Giai đoạn đầu nên làm theo chuyên đề để lấp các lỗ hổng kiến thức. Khi gần đến kỳ thi, hãy chuyển sang đề tổng hợp để quen với cấu trúc và nhịp làm bài của cả buổi thi.
Có cần in đề ra làm không, hay làm trên máy tính cũng được?
Cả hai cách đều được. Điều quan trọng là bạn làm trong điều kiện gần giống phòng thi nhất có thể. Một số bạn chọn in ra giấy để quen cảm giác viết tay, còn số khác thích làm trên máy để tiện tra cứu và chấm lại.
Làm đề thi thử bao lâu một lần là hợp lý?
Trong giai đoạn luyện tập, mỗi tuần từ một đến ba đề là vừa sức với đa số học sinh. Đừng dồn quá nhiều đề vào một ngày, vì não cần thời gian để tiêu hóa những lỗi sai vừa phát hiện.
Nếu đã làm hết đề có sẵn thì phải làm gì tiếp theo?
Hãy quay lại các đề cũ và thử làm lại mà không xem đáp án. Bạn cũng có thể tự soạn đề từ những câu sai nhiều nhất của mình. Đây là nguồn luyện tập rất sát nhu cầu thực tế, vì nó phản ánh đúng những chỗ bạn còn yếu.