Mình đã chấm và phân tích đề thi cho hơn 3.000 học sinh qua nhiều năm, và có một tình huống mình gặp lại gần như mỗi mùa tuyển sinh. Một bạn cầm bảng điểm chuẩn, thấy mình được 25 điểm ở khối A00 rồi kết luận 25 điểm ở khối D01 cũng sẽ đậu y hệt. Thực tế thường khác hẳn. Việc quy đổi điểm giữa các khối cần một cách làm bài bản, và bài này sẽ giúp bạn đọc bảng quy đổi chắc tay hơn.
Vì sao nhiều thí sinh so sánh điểm sai giữa các khối
Nhìn bảng điểm chuẩn, bạn rất dễ coi các khối như những thước đo ngang nhau. Nhưng mỗi tổ hợp môn có cấu trúc riêng. Cùng một con số tổng có thể mang ý nghĩa khác nhau tùy khối bạn chọn.
Mình hay ví von thế này: hai người cùng nặng 60 kg, một người cao 1m6 còn người kia cao 1m8. Con số giống nhau nhưng ý nghĩa thì không. Điểm số cũng vậy, nó chỉ có nghĩa khi đặt đúng trong hệ quy chiếu của tổ hợp đó.
Có ba điều bạn nên ghi nhớ ngay từ đầu. Thứ nhất, 25 điểm ở A00 không đồng nghĩa với 25 điểm ở D01. Thứ hai, không ai cộng trừ đơn giản để ra điểm quy đổi. Thứ ba, quy đổi là một bước kỹ thuật và mỗi trường có công thức riêng.
Điểm quy đổi là gì và khác điểm thi gốc ở đâu
Điểm thi gốc là tổng điểm các môn trong tổ hợp bạn đăng ký, chưa qua hệ số hay ưu tiên nào. Đó là con số bạn nhận được sau khi bài thi được chấm xong, và nó phản ánh đúng năng lực làm bài của bạn ở từng môn.
Điểm quy đổi thì đã được chuẩn hóa để các tổ hợp có thể đặt cạnh nhau. Lý do cần bước này rất thực tế: mỗi trường có thể nhân hệ số khác nhau cho từng môn. Chẳng hạn Toán được nhân 2 ở tổ hợp này nhưng không nhân ở tổ hợp kia. Nếu không đưa về cùng một thang đo, việc so sánh chỉ là đoán mò.
Điều quan trọng cần nhớ là mỗi trường và mỗi phương thức tuyển sinh có công thức quy đổi riêng. Không tồn tại một bảng quy đổi chung áp dụng cho cả nước, nên đừng tìm một con số duy nhất rồi mang đi áp dụng khắp nơi.
Cách đọc bảng quy đổi điểm giữa các tổ hợp xét tuyển
Khi mở bảng, việc đầu tiên là xác định đúng cột tổ hợp như A00, A01, B00, C00 hay D01. Đọc sai cột là lỗi mình gặp nhiều nhất ở học sinh. Nếu bạn đối chiếu một hàng điểm gốc với cột của khối khác, kết quả sẽ lệch ngay từ đầu.
Sau đó, đọc hàng điểm gốc rồi dò sang cột điểm quy đổi tương ứng, tuyệt đối không đọc chéo. Bảng thường dài nên rất dễ nhìn nhầm hàng, mà chỉ một hàng sai cũng dẫn đến kết luận sai hoàn toàn. Mình khuyên bạn dùng một tờ giấy che bớt các dòng khác để giữ mắt đúng hàng.
Cuối cùng, luôn đọc phần chú thích ở cuối bảng. Đây là nơi ghi hệ số từng môn, mức điểm ưu tiên khu vực và đối tượng. Bỏ qua phần này nghĩa là bạn chưa thực sự đọc hết bảng.
Ví dụ quy đổi giữa hai tổ hợp khác nhau
Giả sử bạn có một bộ điểm gồm Toán, Lý, Hóa và một bộ khác gồm Toán, Văn, Anh. Hai bộ này có thể cho tổng gần bằng nhau nhưng giá trị xét tuyển lại khác hẳn. Môn nào được nhân hệ số, môn nào không sẽ quyết định kết quả cuối cùng.
Trước khi tra bảng chính thức, bạn có thể ước lượng nhanh bằng trung bình có trọng số. Nhân từng môn với hệ số của trường, cộng lại rồi chia cho tổng hệ số. Cách này không thay được bảng quy đổi, nhưng giúp bạn biết mình đang sát ngưỡng hay còn dư địa.
Mình từng gặp một bạn đạt 26 điểm nhưng quy đổi ra hai mức khác nhau tùy tổ hợp. Khi tra kỹ, bạn ấy thấy tổ hợp có Toán nhân hệ số cho kết quả cao hơn hẳn. Đó chính là lý do không nên so sánh tổng điểm thô giữa các khối.
Đọc số liệu bảng so sánh điểm chuẩn nhiều khối cho đúng
Điểm chuẩn năm trước chỉ mang tính tham khảo. Nó cho bạn thấy xu hướng, chứ không phải lời hứa cho năm nay. Đề thi, số lượng thí sinh và chỉ tiêu đều thay đổi theo từng năm, nên đừng coi con số cũ là cố định.
Khi so sánh, chỉ đặt cạnh nhau những thứ cùng loại. Hãy so cùng một phương thức tuyển sinh và cùng một nhóm ngành. Đem điểm của ngành này đối chiếu với ngành có độ cạnh tranh khác hẳn thì kết luận rất dễ sai. Có vài lưu ý nhỏ nhưng quan trọng:
- Không so điểm thi tốt nghiệp với điểm học bạ.
- Không so điểm thi với điểm đánh giá năng lực.
- Ghi rõ năm và phương thức của từng con số bạn đang dùng.
Những sai lầm hay gặp khi quy đổi điểm giữa các khối
Sai lầm đầu tiên là lấy tổng điểm kỳ thi đem so với điểm chuẩn của khối khác, như đã nói ở phần đầu. Sai lầm thứ hai là bỏ qua điểm ưu tiên hoặc áp dụng sai mức. Mình từng thấy một bạn thuộc đối tượng ưu tiên nhưng quên cộng điểm, suýt trượt một nguyện vọng lẽ ra đã đậu.
Sai lầm thứ ba khó nhận ra nhất là quên rằng một số môn bị nhân hệ số khác nhau ở từng trường. Cùng tên khối nhưng hai trường có thể cho kết quả khác hẳn. Vì vậy đừng mang công thức của trường này áp sang trường kia, dù tên tổ hợp giống nhau đến mấy.
Lịch kiểm tra và đối chiếu thông tin trước khi nộp hồ sơ
Trong thời gian xét tuyển, hãy vào website chính thức của trường để kiểm tra lại thông tin quy đổi. Thông tin trên các trang tổng hợp đôi khi đã cũ hoặc sai, nên nguồn gốc luôn quan trọng hơn tốc độ. Nếu muốn quen với thao tác so sánh cẩn thận, bạn có thể đọc thêm cách đối chiếu đáp án chính xác từng bước, vì kỹ năng đối chiếu này dùng chung cho nhiều loại dữ liệu.
Bạn nên ghi lại công thức và bảng quy đổi áp dụng cho năm đang xét, kèm ngày tra cứu. Làm vậy để khi có thắc mắc, bạn có căn cứ đối chiếu. Đừng đợi đến sát hạn mới bắt đầu việc này.
Trước hạn chót đăng ký nguyện vọng, hãy kiểm tra lại toàn bộ kết quả một lần nữa. Một con số nhìn nhầm ở bước này có thể khiến bạn mất cả một cơ hội.
Dùng bảng quy đổi để chọn nguyện vọng hợp lý
Đừng chọn nguyện vọng theo cảm tính hay theo lời bạn bè. Hãy xếp hạng các tổ hợp theo điểm quy đổi thực tế của chính mình. Cách này cho bạn một thứ tự rõ ràng thay vì phải đoán mò.
Khi điểm của bạn sát ngưỡng, nên thêm một nguyện vọng dự phòng cùng nhóm ngành. Nghe có vẻ thừa nhưng đây là cách an toàn nhất, vì điểm chuẩn năm nay có thể nhích lên hoặc xuống bất ngờ. Nếu cần luyện thêm kiến thức để đẩy điểm lên, bạn có thể xem cách ôn thi Lý Hóa Sinh không bị dồn việc để chia thời gian hợp lý.
Ngoài bảng quy đổi, bạn cũng nên đọc thông tin tuyển sinh chính thức để tránh lỗi về thủ tục. Nếu tổ hợp bạn chọn có môn tiếng Anh, bạn có thể tham khảo thêm các chương trình luyện tiếng Anh để củng cố kiến thức nền.
Câu hỏi thường gặp
Điểm quy đổi có giống điểm thi tốt nghiệp không?
Không giống. Điểm thi tốt nghiệp là con số gốc sau khi chấm. Điểm quy đổi là con số đã qua chuẩn hóa để so sánh giữa các tổ hợp, nên thường khác điểm gốc.
Vì sao cùng một bộ điểm nhưng quy đổi ra kết quả khác nhau ở các trường?
Vì mỗi trường tự quy định hệ số môn và công thức quy đổi của riêng mình. Cùng một bộ điểm có thể được nhân hệ số khác nhau, dẫn đến kết quả khác nhau.
Có nên dùng điểm chuẩn năm trước để đoán điểm năm nay không?
Nên dùng để tham khảo xu hướng, nhưng đừng coi là cam kết. Đề thi và chỉ tiêu thay đổi hằng năm, nên điểm chuẩn có thể lệch đáng kể.
Điểm ưu tiên có được tính vào điểm quy đổi không?
Thông thường có, nhưng cách cộng và mức cộng phụ thuộc quy định của từng trường và đối tượng của bạn. Hãy đọc kỹ phần chú thích trong bảng để áp dụng đúng.