Logo THI THỬ ONLINE THI THỬ ONLINE

Quay lại danh sách
Chọn mức độ: Cơ Bản Trung Cấp Nâng Cao

Đại Cương về Kim Loại

HÓA HỌC Trang 2 / 3
1 3

Đại Cương về Kim Loại: Nâng Cao

Intermediate - Trung Cấp
Mục Lục

Đại Cương về Kim Loại: Nâng Cao



1. Tính Chất Chung của Kim Loại



Kim loại có các tính chất vật lý chung như tính dẫn điện, dẫn nhiệt, ánh kim và tính dẻo. Các tính chất này xuất phát từ cấu trúc mạng tinh thể kim loại, trong đó các electron hóa trị (electron tự do) di chuyển tự do trong mạng tinh thể, tạo thành "biển electron".




  • Tính dẫn điện: Electron tự do dễ dàng di chuyển dưới tác dụng của điện trường.

  • Tính dẫn nhiệt: Electron tự do truyền động năng nhanh chóng khi có sự chênh lệch nhiệt độ.

  • Ánh kim: Electron tự do hấp thụ và phát xạ ánh sáng ở nhiều bước sóng.

  • Tính dẻo: Các lớp ion dương trong mạng tinh thể có thể trượt lên nhau mà không làm phá vỡ liên kết kim loại.



2. Vị Trí và Cấu Hình Electron



Kim loại thường có ít electron ở lớp ngoài cùng (1, 2 hoặc 3 electron). Chúng có xu hướng nhường electron để đạt cấu hình bền vững của khí hiếm.



Ví dụ:




  • Na (Z = 11):

  • Mg (Z = 12):

  • Al (Z = 13):



3. Tính Chất Hóa Học Chung của Kim Loại



Kim loại có tính khử (dễ nhường electron). Mức độ hoạt động hóa học của kim loại được thể hiện qua dãy điện hóa (dãy hoạt động hóa học của kim loại):



K, Na, Mg, Al, Zn, Fe, Ni, Sn, Pb, H, Cu, Ag, Au, Pt



Quy tắc:




  • Kim loại đứng trước khử ion kim loại đứng sau trong dung dịch muối (trừ Na, K, Ba, Ca tác dụng với nước trước).

  • Kim loại tác dụng với axit (HCl, H2SO4 loãng) giải phóng H2 (kim loại đứng trước H trong dãy điện hóa).

  • Kim loại tác dụng với phi kim (O2, Cl2, S,...) tạo thành oxit, muối,...



4. Các Loại Hợp Chất Quan Trọng của Kim Loại




  • Oxit: Oxit bazơ (Na2O, MgO, Al2O3,...) và oxit lưỡng tính (Al2O3, ZnO,...).

  • Hiđroxit: Bazơ tan (NaOH, KOH, Ba(OH)2,...) và bazơ không tan (Cu(OH)2, Fe(OH)3,...). Hiđroxit lưỡng tính (Al(OH)3, Zn(OH)2,...).

  • Muối: Muối trung hòa (NaCl, CuSO4,...) và muối axit (NaHCO3, NaHSO4,...).



5. Ăn Mòn Kim Loại



Ăn mòn kim loại là sự phá hủy kim loại do tác dụng của môi trường xung quanh. Có hai loại ăn mòn chính:




  • Ăn mòn hóa học: Kim loại tác dụng trực tiếp với các chất trong môi trường (ví dụ: kim loại tác dụng với oxi trong không khí).

  • Ăn mòn điện hóa: Kim loại tiếp xúc với dung dịch chất điện li và có sự hình thành pin điện hóa.



Biện pháp chống ăn mòn:




  • Sơn, mạ kim loại.

  • Dùng hợp kim chống ăn mòn.

  • Phương pháp điện hóa (sử dụng kim loại hi sinh).



6. Các Kim Loại Quan Trọng




  • Nhôm (Al): Kim loại nhẹ, bền, dẫn điện tốt. Ứng dụng: sản xuất vật liệu xây dựng, đồ gia dụng,...

  • Sắt (Fe): Kim loại quan trọng trong công nghiệp. Ứng dụng: sản xuất thép, gang,...

  • Đồng (Cu): Kim loại dẫn điện tốt. Ứng dụng: dây điện, thiết bị điện,...

  • Kẽm (Zn): Dùng để mạ sắt, sản xuất pin,...

  • Crôm (Cr): Tạo độ cứng, chống ăn mòn cho thép (thép không gỉ).




Ví dụ 1


Đề bài: Cho 15,6 gam hỗn hợp X gồm Al và tác dụng với dung dịch NaOH dư, thu được 6,72 lít khí (đktc). Khối lượng của trong X là bao nhiêu?


Lời giải:



  1. Viết phương trình phản ứng:

  2. Tính số mol :

  3. Tính số mol Al:

  4. Tính khối lượng Al:

  5. Tính khối lượng :


Vậy khối lượng trong X là 10,2 gam.





Ví dụ 2


Đề bài: Dãy nào sau đây chỉ gồm các chất vừa tác dụng được với dung dịch HCl, vừa tác dụng được với dung dịch ?


Lời giải:


Các chất phải có khả năng phản ứng với cả axit (HCl) và muối bạc (AgNO3). Điều này thường xảy ra với các kim loại đứng trước H trong dãy điện hóa và các chất có chứa ion Cl-, Br-, I-, S2-.


Ví dụ: Fe, ,



  1. Fe + 2HCl → +

  2. Fe + 2 → + 2Ag

  3. + 2 → 2AgCl +

  4. + 2HCl → 2NaCl +

  5. + 2 → + 2


Vậy dãy thỏa mãn là Fe, , .





Ví dụ 3


Đề bài: Cho sơ đồ chuyển hóa sau:


(1) (M) + NaOH (A) + (B)


(2) (B) + + +


Xác định công thức cấu tạo của M, biết M là este mạch hở.


Lời giải:


Từ sơ đồ, ta thấy (B) tham gia phản ứng tráng bạc, suy ra (B) là anđehit hoặc muối của axit fomic.


Do M là este mạch hở có công thức và phản ứng với NaOH tạo ra (A) và (B), nên (B) phải là HCHO (anđehit fomic).


Vậy M là HCOOCH=CH- (vinyl fomat)




Mẹo và Lưu Ý




  • Nắm vững dãy điện hóa: Dãy điện hóa là công cụ quan trọng để dự đoán khả năng phản ứng của kim loại.

  • Phân biệt các loại oxit và hiđroxit: Xác định tính chất axit, bazơ, lưỡng tính của oxit và hiđroxit để giải quyết các bài toán liên quan.

  • Chú ý đến các phản ứng đặc biệt: Ví dụ, Al và Zn có thể tác dụng với dung dịch kiềm.

  • Cẩn thận với các bài toán hỗn hợp: Sử dụng phương pháp bảo toàn electron, bảo toàn khối lượng, hoặc phương pháp đại số để giải.

  • Luyện tập thường xuyên: Giải nhiều bài tập khác nhau để rèn luyện kỹ năng và làm quen với các dạng toán.

Trang 2 / 3
Luyện thi môn HÓA HỌC